Hieronim Kazimierz Dekutowski
Biografia
Hieronim Kazimierz Dekutowski urodził się 24 września 1918 roku w Dzikowie, jako najmłodsze z dziewięciorga dzieci Jana Henryka Dekutowskiego, blacharza i działacza PPS‑Piłsudczyka. Matka, Maria z Sudackich, zajmowała się rodziną i wychowywała dzieci; dom był patriotyczny, pielęgnowano pamięć o tradycjach Legionów Polskich.
W Tarnobrzegu uczęszczał do Państwowego Gimnazjum i Liceum im. Hetmana Jana Tarnowskiego, należał do Drużyny Harcerzy im. Jana Henryka Dąbrowskiego, a następnie do II Wodnej Drużyny Harcerzy im. Gen. Mariusza Zaruskiego i pełnił funkcję drużynowego. Był członkiem Sodalicji Mariańskiej. Po ukończeniu szkoły pracował jako kreślarz w Budzie Stalowskiej. Maturę ostatecznie zdał 19 maja 1939 roku i planował studia we Lwowie, które uniemożliwiła agresja Niemiec i ZSRR.
Kampania wrześniowa 1939 i przedostanie się na Zachód. Na początku września 1939 ewakuował się z siostrą do Lwowa. Najprawdopodobniej wstąpił do wojska jako ochotnik i walczył w obronie Lwowa. Po agresji ZSRR na Polskę przeszedł na Węgry, został internowany, a po ucieczce przedostał się przez Jugosławię i Włochy do Francji, gdzie zgłosił się do odtwarzanej Armii Polskiej.
Otrzymał przydział do 4. pułku strzelców pieszych 2. Dywizji Strzelców Pieszych. Od stycznia do kwietnia 1940 przebywał w szkole podoficerskiej, a następnie ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty w Camp de Coëtquidan. W 1943 zgłosił się na przeszkolenie dywersyjne do służby w kraju i 4 marca 1943 został zaprzysiężony jako cichociemny w Audley End.
W konspiracji AK. W nocy z 16 na 17 września 1943 został zrzucony do okupowanej Polski, na placówkę „Garnek” koło Wyszkowa. Awansowano go na podporucznika rezerwy, objął Kedyw OK „Lublin” i dowodził oddziałem partyzanckim. Dzięki połączeniu kilku samodzielnych jednostek powstał najliczniejszy oddział partyzancki typu lotnego w Lubelszczyźnie, prowadząc liczne akcje zbrojne przeciwko Niemcom, w tym bitwę pod Krężnicą Okrągłą 24 maja 1944. Leczył się po walkach w Lublinie, Tarnobrodzie i klasztorze w Borku Starym. W lipcu 1944 kontynuował działalność w konspiracji i podczas „Burzy” brał udział w ochronie sztabu AK.
Wiosną 1945 wrócił do konspiracji antyradzieckiej, zwerbował i zorganizował oddziały dywersyjne przeciwko NKWD i UB, a jego oddział liczył ponad 300 żołnierzy. Wiosną i latem 1945 przeprowadził serię głośnych akcji, m.in. napad na Lublin w kwietniu 1945 (zysk ponad milion złotych), opanowanie Janowa Lubelskiego i Bełżyc, a także rozbicie posterunków MO/UB i egzekucje konfidentów. 1 czerwca 1945 Rozkazem DSZ awansował na majora i objął dowództwo nad wszystkimi oddziałami akowskimi w Inspektoracie „Lublin”.
Po 1945 dekadach kontynuował działalność dywersyjną, próbował przedostać się na Zachód, prowadził negocjacje z MBP, aż w 1947 został aresztowany i stracony 7 marca 1949 w Warszawie na Mokotowie. Został pochowany w tajemnicy.