Marian Lityński

Marian Lityński urodził się 30 listopada 1899 roku w Tarnobrzegu. Po maturze w 1916 roku w I Szkole Realnej w Krakowie rozpoczął studia na Wydziale Filozoficznym ( Studium Rolnicze) Uniwersytetu Jagiellońskiego, które ukończył w 1921 z dyplomem magistra inżyniera rolnictwa. Następnie pełnił obowiązki dyrektora Wydziału Doświadczalnego Towarzystwa Gospodarskiego Małopolski Wschodniej we Lwowie (1922-1931). W tym samym okresie pracował jako wykładowca w Szkole Głównej Gospodarskiej w Snopkowie pod Lwowem, a następnie objął stanowisko dyrektora Szkoły Ogrodniczej w Zaleszczykach (do 1933). W latach 1933-1938 był nauczycielem w Średniej Szkole Rolniczej w Czernichowie.

W 1934 został doktorem nauk rolniczych na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1938-1939 pełnił obowiązki dyrektora Szkoły Średniej Ogrodniczej na Ursynowie. Podczas II wojny światowej pracował w Warszawskiej Izbie Rolniczej, równocześnie prowadząc szeroką działalność konspiracyjną jako żołnierz AK, pseudonim „Garbaty”. Stał na czele sztabu Kadry Polski Niepodległej (KPN). W 1943 aresztowany przez Gestapo, był więziony w obozach koncentracyjnych (Auschwitz, Oranienburg, Buchenwald).

W maju 1945 powrócił do kraju, gdzie objął stanowisko naczelnika Departamentu Oświaty w Ministerstwie Rolnictwa i kontynuował pracę naukową. Od 1947 był współorganizatorem Oddziału Ogrodniczego przy Uniwersytecie i Politechnice we Wrocławiu, wykładowcą z zakresu warzywnictwa i nasiennictwa ogrodniczego. W 1948 otrzymał stopień naukowy doktora habilitowanego Wydziału Rolniczego Uniwersytetu Wrocławskiego i został kierownikiem Katedry Warzywnictwa i Oddziału Ogrodnictwa Wydziału Rolniczego Uniwersytetu Wrocławskiego i Politechniki Wrocławskiej (1947-1954). W 1949 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1958 - profesora zwyczajnego. W latach 1951-1953 pełnił funkcję prodziekana Wydziału Rolniczego. Zainteresowania obejmowały ogrodnictwo warzyw gruntowych i nasiennictwo, w tym badania nad ogórkami i przechowywaniem nasion.

W 1954 stworzył od podstaw Wyższą Szkołę Rolniczą w Szczecinie, której został pierwszym rektorem (1954-1959). W latach 1954-1956 był kierownikiem Katedry Ogrodnictwa, a w 1957-1959 - p.o. kierownika Katedry Ogólnej Uprawy Roli i Roślin. Od 1957 pracował również w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, kierując Zakładem Biologii i Przechowalnictwa Nasion. W czerwcu 1961 został członkiem Komisji ds. Budowy Hali Wegetacyjnej na macierzystym wydziale. W 1962 przeniósł się do nowo tworzonej Katedry Biologii Nasion i Nasiennictwa na Wydziale Ogrodniczym Wyższej Szkoły Rolniczej w Poznaniu i kierował nią do 1970, po czym przeszedł na emeryturę.

Zasiadał w Radzie Naukowej IHAR w Radzikowie (1951-1971) oraz w Sekcji Biologii Nasion i Nasiennictwa PAN, której był prezesem. Był członkiem Polskiego Towarzystwa Botanicznego, Międzynarodowego Stowarzyszenia Nasiennictwa oraz Instytutu Warzywnictwa, gdzie pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naukowej (1965-1970).

Został pochowany na cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie (kwatera D4-5-11). W 1974 został doktorem honoris causa Akademii Rolniczej w Szczecinie.