Stanisław Marczak-Oborski

Poeta
26.12.1921 11.08.1987 Dzikowie, Tarnobrzeg

Biografia

Stanisław Marczak-Oborski urodził się 26 grudnia 1921 roku w Dzikowie, koło Tarnobrzega, w rodzinie historyka i bibliotekarza Michała Marczaka (1886–1945) oraz Marii z domu Oleś. W 1934 roku rodzina przeniosła się do Warszawy. Kształcił się w I Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie (matura 1940). Był studentem tajnego Uniwersytetu Warszawskiego (1940–1944); magister uzyskał dopiero w 1956, a w 1966 obronił doktorat nauk humanistycznych, a habilitację uzyskał w 1982 roku.

Podczas okupacji działał w podziemnym ruchu kulturalnym, kierował tajnymi teatrzykami studenckimi w Warszawie i od 1942 roku prowadził konspiracyjny Studencki Teatr Eksperymentalny. W latach 1942–1944 uczęszczał na kursy księgarskie organizowane przez Gebethner i Wolff, a od stycznia 1944 redagował konspiracyjny miesięcznik literacki Droga. Uczestniczył w powstaniu warszawskim; napisał kilka wierszy o tematyce powstańczej. Walczył w 6. kompanii batalionu AK Kiliński; po upadku powstania dostał się do niemieckiej niewoli i przebywał w Stalagu IV B w Mühlbergu do kwietnia 1945.

W kwietniu 1945 trafił do Krakowa, gdzie został asystentem literatury polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim, jednocześnie pracując w Urzędzie Wojewódzkim na stanowisku sekretarza Wydziału Kultury i Sztuki. Z powodu gruźlicy przez półtora roku przebywał w Zakopanem. Po powrocie z kuracji w latach 1946–1948 współpracował z Polskim Radiem, prowadząc audycje poetyckie. Od 1947, wspólnie z Tadeuszem Borowskim i Romanem Bratnym, redagował miesięcznik Nurt; od listopada 1947 do kwietnia 1948 był redaktorem działu teatralnego tygodnika Świat Młodych. Współpracował także z innymi pismami: Po prostu, Przegląd Akademicki, Pokolenia, Nowiny Literackie, Wieś, Teatr.

Od września 1948 pracował w Departamencie Przedsiębiorstw Artystycznych i Rozrywkowych Ministerstwa Kultury i Sztuki jako lektor i radca działu teatralnego. Od października 1949 do 1955 był zatrudniony w Generalnej Dyrekcji Teatrów, Oper i Filharmonii na stanowiskach lektora, inspektora artystycznego, kierownika oddziału inspekcji i nadzoru artystycznego oraz naczelnego wydziału. W 1952 wykładał literaturę w Państwowej Wyższej Szkole Pedagogicznej. Był kierownikiem literackim kilku warszawskich teatrów.

W 1956 roku został zatrudniony na stałe w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk. W latach 1959–1964 kierował Teatrem Telewizji.

Autor publikacji, w tym poetyckich; oraz opracowań m.in. Iskier przewodnik teatralny (1964), Teatr czasu wojny 1939–1945 (1967), Kronika życia teatralnego w Polsce, 1918–1939 (1977), Teatr w Polsce 1918–1939 (1984).

Jego pierwszą żoną była Ewa Fiszer, drugą Jadwiga Wizówka, a trzecią Krystyna Nastulanka (1921–1999), dziennikarka i scenarzystka filmowa.

Zmarł 11 sierpnia 1987 roku w Warszawie w wieku 65 lat. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 36-3-8).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Kierował Teatrem Telewizji (1959–1964).
Nagroda Państwowa I stopnia (zespołowa) za całokształt pracy w Teatrze Telewizji (1964).
Drożdże – nagroda tygodnika Polityka (1968).
Nagroda Klubu Krytyki im. Boya-Żeleńskiego za książki: Teatr czasu wojny, Życie teatralne w latach 1944–64 (1969).

Ciekawostki

Uczestnik powstania warszawskiego, walczył w 6. kompanii batalionu AK Kiliński.
Pierwszą żoną była Ewa Fiszer, trzecią Krystyna Nastulanka (1921–1999), dziennikarka i scenarzystka filmowa.
Był związany z Instytutem Sztuki PAN i Teatrem Telewizji, łącząc pracę naukową z działalnością artystyczną.

Udostępnij