Stanisław Piętak

Stanisław Piętak urodził się 3 sierpnia 1909 w wielowsi w rodzinie Karola i Barbary. Był najmłodszym z rodzeństwa; jego siostra Maria urodziła się w 1904 r., brat Franciszek w 1907 r. Krewnym był Ferdynand Kuraś, poeta i pisarz ludowy. Ojciec dwukrotnie wyjeżdżał do USA, a w czasie drugiego wyjazdu wybuchła I wojna światowa. Lata głodu i niepewności naznaczyły go na całe życie. W dzieciństwie ciężko chorował, co wpłynęło na późniejszą twórczość. Po ukończeniu gimnazjum w Tarnobrzegu studiował polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim, przerwał naukę i wyjechał do Warszawy, gdzie pracował w Związku Literatów Polskich i działał w pismach młodzieżowych.

Był jednym z najwybitniejszych poetów pokolenia okresu międzywojennego i twórcą nurtu wiejskiej literatury. Jego poezja była wynikiem szoku kulturowego wynikającego z wychowania w tradycyjnej kulturze wiejskiej w zetknięciu z poezją awangardową. Początkowo związany z krakowską avant-garde, później z tzw. Czechowiczanką, której największa aktywność przypada na lata trzydzieste. Autor nastrojowej, wizyjnej lyriki opartej na motywach wiejskich.

Pod koniec 1937 debiutował jako prozaik, publikując powieść Młodość Jasia Kunefała. W 1938 otrzymał Nagrodę Młodych Polskiej Akademii Literatury. W czasie II wojny światowej przebywał w Wielowsi, współpracował z organizacją Odwet Władysława Jasińskiego i brał udział w tajnym nauczaniu. W 1944 brał udział w działalności społecznej i politycznej w Tarnobrzegu, a następnie w Lublinie. Rok później wyjechał do Łodzi, gdzie został prezesem tamtejszego Oddziału Związku Literatów Polskich. W 1955 otrzymał Nagrodę Państwową za tom poezji Przymierze z nowymi laty. Od 1956 mieszkał w Warszawie, pracował w redakcji Tygodnika Kulturalnego.

Od 1965 do 1994 roku przyznawana była literacka nagroda imienia Stanisława Piętaka. Na motywach jego powieści zrealizowano w 1987 roku serial telewizyjny Ucieczka z miejsc ukochanych. W 1946 roku poślubił Aleksandrę Zofię z Kosińskich (1925-2016), która przez kilkanaście lat prowadziła w Warszawie przy Rynku Starego Miasta restaurację Kamienne schodki. Z ich związku pochodził syn Piotr Piętak. Zmarł śmiercią samobójczą 27 stycznia 1964 roku; pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera C2-9-15).

Wybrane utwory: Alfabet oczu (1934); Legenda dnia i nocy (1935); Obłoki wiosenne (1938); Linia ognia (1947); Dom rodzinny (1947); Imię przyszłości (1951); Stratowane ustronie (1952); Bohaterska kronika (1953); Przymierze z nowymi laty (1955); Szczęście i cierpienie (1958); Pośrodku żywiołów (1960); Zaklinania (1963).